Είχα τη μεγάλη τιμή να μιλήσω ως εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ στην πολύ συγκινητική εκδήλωση του Επαγγελματικού Επιμελητήριου Αθηνών για τις «Γυναίκες με Όραμα: από την Αρχαία Ελλάδα στη Σύγχρονη Επιχειρηματικότητα», μετά από πρόσκληση του αεικίνητου Πρόεδρου και πάνω από όλα φίλου, Γιάννη Χατζηθεοδοσίου.
Αν και όπως εξήγησα και στον Πρόεδρο, άλλος έπρεπε να είναι στη θέση μου. Ή μάλλον, άλλη…
Τα σημεία ομιλίας μου:
«Θα ήθελα να ξεκινήσω δίνοντας και τα δικά μου συγχαρητήρια στην πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την βράβευση της. Και στον Γιάννη Χατζηθεοδοσίου που το έκανε. Γυναίκα Πρόεδρος της Δημοκρατίας: Μια σημαντική πρωτιά. Κυρία Σακελλαροπούλου ένα μεγάλο ευχαριστώ και από εμάς τους άνδρες.
Μιλώντας όμως για συμβολισμούς, εξήγησα στον Γιάννη Χατζηθεοδοσίου ότι θα έπρεπε τώρα να σας μιλάει η γυναίκα μου!
Παρόλο που θεωρώ ότι είμαι και επιχειρηματίας και πολιτικός, η γυναίκα μου είναι εκείνη που απογείωσε την εταιρία μας. Άρα και εγώ, εδώ που σας μιλάω, είμαι ο λάθος άνθρωπος στη λάθος θέση. Το οποίο συμβαίνει συχνά όταν βάλεις έναν άνδρα να κάνει τη δουλειά που μπορεί να κάνει καλύτερα μια γυναίκα!
ΟΜΩΣ. Έμαθα πολλά δίπλα της. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη γυναικεία επιχειρηματικότητα.
Τρία γρήγορα ανέκδοτα:
Όταν ξεκίνησε, παρόλο που ήταν Διευθύνουσα Σύμβουλος, παρόλο που ήταν συνιδιοκτήτρια της εταιρίας, οι τράπεζες, αυτοί οι κολοσσοί προοδευτικής νοοτροπίας στην Ελλάδα, ζητούσαν να δουν ΚΑΙ εμένα! Οικογενειοκρατία και σεξισμός στο απόγειό τους.
Δύο: όταν μπορούσε να μπει σε Διοικητικά Συμβούλια την προσπέρασαν. Γιατί; Διότι για να μπεις ως γυναίκα σε Διοικητικό Συμβούλιο έπρεπε να έχεις εμπειρία. Έλα όμως που για να αποκτήσεις εμπειρία έπρεπε να μπεις σε Διοικητικό Συμβούλιο! Ή ειρωνεία στο απόγειό της.
Τρία: όταν τελικά έσπασε το ταβάνι σε έναν ανδροκρατούμενο κλάδο, ο κλάδος διεθνώς άλλαξε ριζικά. Έγινε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ιχθυοκαλλιέργειας. Και σήμερα η Ευρωπαϊκή ιχθυοκαλλιέργεια έχει φτάσει σε άλλα επίπεδα κύρους. Και στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα.Μερικά μαθήματα από αυτή την εμπειρία αλλά και γενικότερα.
Ένα, το γυάλινο ταβάνι σπάει. Αλλά με «αίμα». Θέλει να είσαι δύο φορές πιο έξυπνη, δυο φορές πιο διαβασμένη, πιο διορατική, πιο τολμηρή. Δύο, οι νόμοι αλλάζουν. Αλλά, όσο έχουμε συντηρητικές κυβερνήσεις θα το κάνουμε πολύ λίγο, πολύ αργά και με αρκετά παραθυράκια για να μην αλλάξει απολύτως τίποτα για πολύ καιρό. Και τρία, ακόμα και αν αλλάξουμε τους νόμους γρήγορα, οι νοοτροπίες θα αλλάξουν αργά. Θέλει παιδεία και πολιτισμό για να αλλάξεις νοοτροπία. Και οι επιχειρήσεις επενδύουν ελάχιστα και στα δύο. Περισσότερο για τα μάτια των έξω λιγότερο για να αλλάξει η νοοτροπία μέσα.Και παρόλο που θέλει πολύ αίμα, νόμους και πολιτισμό, η κατάσταση θα αλλάξει και για άλλους λόγους που δεν ελέγχουν οι άνδρες:
Ένα: περισσότερες γυναίκες μορφώνονται και βγαίνουν στην αγορά εργασίας από ποτέ άλλοτε. Το απαιτούν πια οι καθημερινές μας ανάγκες. Δύο: θέσεις-κλειδιά αναλαμβάνονται όλο και περισσότερο από γυναίκες διότι το μυαλό έχει γίνει πια αποδεκτό ως ο πιο ισχυρός μυς. Τρία: σε αυτές τις θέσεις κλειδιά οι γυναίκες αποδεικνύονται καλύτερες σε δεξιότητες που έχει ανάγκη η εποχή μας: κατανόηση της αγοράς, φαντασία, ομαδική δουλειά, οργάνωση.Δεν είναι τυχαίο. Σε έρευνα που κάναμε πριν 10 περίπου χρόνια, οι άνδρες ήταν πιο ενημερωμένοι και εκπαιδευμένοι σε θέματα της οικονομίας. Οι γυναίκες όμως αντιλαμβανόντουσαν πολύ καλύτερα θέματα υγείας, παιδείας, κοινωνικών δομών, καθημερινής αγοράς, εφοδιαστικών αλυσίδων και κυρίως οργάνωσης.
Δέκα χρόνια μετά αυτές οι δεξιότητες σού δίνουν απίστευτες δυνατότητες στις σημερινές συνθήκες. Άρα, παρά τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, τα επόμενα 100 χρόνια της επιχειρηματικότητας είναι γυναικεία».